Een vergunning nodig voor je aanbouw? Zo pak je het aan

Niet elke aanbouw is vergunningsvrij. Soms zijn de gewenste afmetingen te groot, staat de uitbouw aan de verkeerde kant van het huis, of gelden er extra regels vanuit de gemeente. In dat geval is een omgevingsvergunning nodig. Hoewel dit wat extra werk kost, hoeft dat geen probleem te zijn. De Prefabriek werkt samen met vergunningsexperts die jou kunnen begeleiden bij het proces van een aanvraag.

Twijfel je nog of jouw situatie wel of niet vergunningsvrij is? Lees dan onze gids voor vergunningsvrij aanbouwen.

Een vergunning kan nodig zijn voor een aanbouw afhankelijk van de locatie op het perceel, de grootte, en mogelijk aanvullende regels van de gemeente. In de lijst hieronder wordt opgesomd en uitgelegd in welke situaties een vergunning voor een aanbouw nodig is.

• De aanbouw staat aan de voor- of zijkant van de woning: Vergunningsvrij bouwen is in de meeste gevallen alleen toegestaan in het achtererfgebied, volgens de meest recente regels van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dit is het gedeelte van het perceel achter de achtergevel van de woning. Uitbouwen aan de voorkant of aan een zijkant die grenst aan openbaar toegankelijk gebied vereist vrijwel altijd een omgevingsvergunning.
• De aanbouw overschrijdt de maximale afmetingen: Op het achtererf gelden ook grenzen. Als de totale bebouwing op het erf te groot wordt, of als de aanbouw te diep of te hoog is voor de vergunningsvrije grens, is een vergunning verplicht. In ons artikel Hoeveel m2 bouwen zonder vergunning? bespreken we wat de precieze richtlijnen zijn van de Rijksoverheid, recente aanpassingen in 2026, en hoe je dit berekent in jouw situatie.
• De gemeente heeft aanvullende regels: Landelijke bouwregels zijn niet de enige waar rekening mee moet worden gehouden. Sinds de nieuwe omgevingswet van 2024 hebben gemeenten meer vrijheid om daar bovenop nog andere, strengere eisen te stellen. Dit geldt vaak in beschermde stads- en dorpsgezichten, maar ook in wijken met een actief welstandsbeleid. De Prefabriek werkt door heel Nederland en het bureau waarmee we samenwerken bij vergunningen is bekend met de lokale regelgeving in jouw gemeente.
• De aanbouw wijkt af van het bestemmingsplan: Soms past de gewenste aanbouw niet binnen het omgevingsplan van de gemeente. In dat geval is een omgevingsvergunning nodig waarbij de gemeente een afwijking toestaat. Via een zogenoemde afwijkingsprocedure is er in de praktijk vaak veel mogelijk, gelukkig.

Een vergunningsaanvraag houdt het voorbereiden van documenten in, tijd voor behandeling door de gemeente, en mogelijke legeskosten. Een omgevingsvergunning aanvragen is normaal geen ingewikkeld proces, maar vereist wel de juiste documenten en kennis van de procedure. Hieronder wordt in detail uitgelegd wat er komt kijken als een vergunning voor jouw aanbouw nodig is.

Wat heb je nodig voor de aanvraag?

Voor een vergunningaanvraag via het Omgevingsloket is in ieder geval nodig: een situatietekening (bovenaanzicht van het perceel met de bestaande en nieuwe bebouwing), bouwtekeningen (plattegrond, gevels en een doorsnede van de aanbouw) een constructieberekening, en een omschrijving van het bouwplan. Dit zijn precies de documenten die De Prefabriek opstelt als onderdeel van het ontwerpproces. Je hoeft hier zelf dus niets voor te regelen wanneer wij jouw aanbouw realiseren.

Hoe lang duurt een vergunningsaanvraag?

Een vergunningsaanvraag duurt bij de reguliere procedure maximaal 8 weken voor de gemeente om een beslissing te nemen. Soms kan dit worden verlengd met 6 weken. Wijkt de aanvraag af van het bestemmingsplan en is een uitgebreide procedure nodig? Dan kan een vergunningsaanvraag oplopen tot 26 weken.

De vergunningsexperts waar De Prefabriek mee samenwerkt dienen de aanvraag zo vroeg mogelijk voor je in, zodra uit de vergunningcheck van het omgevingsloket blijkt dat een vergunning nodig is. Zo kan het vergunningstraject zoveel mogelijk parallel lopen aan het ontwerp- en productieproces.

Wat kost een vergunning aanvragen?

Een vergunning aanvragen kost meestal minstens een paar honderd euro in legeskosten. Dit zijn kosten die gemeenten rekenen voor het behandelen van een vergunningaanvraag. De exacte leges zijn per gemeente verschillend. Over het algemeen rekenen gemeenten tussen de 1 en 4 procent van de totale bouwsom aan leges. Dit betekent dat legeskosten kunnen oplopen tot meer dan duizend euro.

Sinds de invoering van de nieuwe Omgevingswet in 2024 zijn de verschillen in legeskosten tussen gemeenten groter geworden. Sommige rekenen een starttarief plus een percentage, anderen een vast bedrag per categorie. Als aanvrager betaal je áltijd de legeskosten, ongeacht of de vergunning uiteindelijk wordt goedgekeurd. Met de juiste voorbereiding is goedkeuring voor het bouwen van een aanbouw echter in de meeste gevallen geen probleem.

De Prefabriek werkt samen met een extern bureau van vergunningsexperts. Zij weten niet alleen wat er op lokaal niveau gevraagd wordt voor een vergunning in jouw gemeente, maar zijn ook volledig bekend met onze werkwijze en de specificaties van onze prefab aanbouw units. Dit betekent dat een vergunningsaanvraag snel en deskundig kan worden ingediend, met een relatief hoge succeskans.

Van de kant van De Prefabriek helpen we jou door de benodigde tekeningen op te stellen. De vergunningsexperts adviseren voor het indienen bij de gemeente en bewaken de voortgang. Dankzij hun jarenlange ervaring met gemeenten door heel Nederland weten ze wat werkt en waar eventuele knelpunten zitten.

Het vergunningstraject loopt waar mogelijk parallel aan het ontwerp- en productieproces, zodat de doorlooptijd zo kort mogelijk blijft. Je wordt gedurende het hele traject op de hoogte gehouden.